Przedsiębiorstwo pod koniec roku obrotowego 2010 dokonało analizy zmian w zakresie wielkości produkcji i zatrudnienia. Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal, w którym kwartale nastąpił wzrost wydajności pracy. Rok 2010 | Zmianyw produkcji | Zmianyw zatrudnieniu A. | Kwartał I | wzrost o 10% | wzrost o 15% B. | Kwartał II | spadek o 10% | spadek o 5% C. | Kwartał III | spadek o 10% | wzrost o 15% D. | Kwartał IV | wzrost o 10% | wzrost o 5%

Wyjaśnienie

Wydajność pracy oznacza, ile produkcji przypada na jednego zatrudnionego pracownika. W praktyce patrzymy więc nie tylko na to, czy produkcja wzrosła, ale czy wzrosła szybciej niż zatrudnienie. Najprościej można to ująć tak: wydajność pracy = wielkość produkcji / liczba zatrudnionych. W kwartale IV produkcja wzrosła o 10%, a zatrudnienie tylko o 5%, czyli firma wytworzyła relatywnie więcej przy niewielkim wzroście liczby pracowników. Licząc wskaźnikowo: 110 / 105 = około 1,0476, czyli wydajność wzrosła o ok. 4,76%. To jest poprawna interpretacja ekonomiczna. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład, bo w przedsiębiorstwach produkcyjnych sama informacja o wzroście produkcji bywa myląca. Dobre praktyki analizy ekonomicznej wymagają porównywania dynamiki produkcji z dynamiką zasobów pracy. Jeżeli zatrudnienie rośnie wolniej niż produkcja, może to świadczyć o lepszej organizacji pracy, sprawniejszych maszynach, lepszym planowaniu zmian albo wyższych kwalifikacjach pracowników. Oczywiście w realnej firmie trzeba by jeszcze sprawdzić jakość wyrobów, absencję i koszty pracy, ale na podstawie podanych danych odpowiedź D jest jednoznacznie prawidłowa.