Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą wybrała opodatkowanie podatkiem liniowym. W styczniu 2026 r. zapłaciła składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 490,00 zł, którą w całości odlicza od dochodu (mieści się w rocznym limicie). Na podstawie danych z podatkowej księgi przychodów i rozchodów ustal zaliczkę na podatek dochodowy za styczeń 2026 r., wiedząc, że składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy są ujęte w pozostałych wydatkach. Podatkowa księga przychodów i rozchodów – podsumowanie stycznia 2026 r. Kolumna | Kwota Przychód – wartość sprzedanych towarów i usług | 18 000,00 zł Przychód – razem | 18 000,00 zł Zakup towarów handlowych i materiałów | 1 000,00 zł Koszty uboczne zakupu | 0,00 zł Wydatki – wynagrodzenia w gotówce i w naturze | 5 000,00 zł Wydatki – pozostałe wydatki | 2 000,00 zł Wydatki – razem | 7 000,00 zł

Wyjaśnienie

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne ustalenie dochodu z KPiR i dopiero potem policzenie zaliczki według stawki podatku liniowego 19%. Przychód wynosi 18 000,00 zł. Do kosztów zaliczamy zakup towarów handlowych i materiałów 1 000,00 zł, wynagrodzenia 5 000,00 zł oraz pozostałe wydatki 2 000,00 zł. Razem koszty podatkowe to 8 000,00 zł, mimo że w tabeli pozycja wydatki razem obejmuje tylko wynagrodzenia i pozostałe wydatki, a nie zakup towarów. Dochód przed odliczeniem składki zdrowotnej wynosi więc 18 000,00 zł - 8 000,00 zł = 10 000,00 zł. Składka zdrowotna 490,00 zł jest odliczana od dochodu, bo podatnik rozlicza się liniowo i mieści się w rocznym limicie. Podstawa do podatku to 10 000,00 zł - 490,00 zł = 9 510,00 zł. Podatek: 9 510,00 zł × 19% = 1 806,90 zł. Zaliczki na PIT zaokrągla się do pełnych złotych, czyli wychodzi 1 807,00 zł. Ważne praktycznie: składki społeczne przedsiębiorcy są już ujęte w pozostałych wydatkach, więc nie wolno ich drugi raz odliczać od dochodu. Z mojego doświadczenia to bardzo częsty błąd w takich zadaniach, bo ktoś widzi składki i odruchowo je odejmuje jeszcze raz. W księgowości dobra praktyka jest taka, żeby najpierw sprawdzić, czy dany wydatek jest już w KPiR, a dopiero potem robić dodatkowe odliczenia poza księgą.