Osoba fizyczna mająca ustalone prawo do emerytury rozpoczęła 1 marca 2026 r. działalność gospodarczą opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Z tytułu prowadzonej działalności podlega obowiązkowo od 1 marca ubezpieczeniu

Wyjaśnienie

W tej sytuacji kluczowe jest to, że mamy osobę fizyczną z ustalonym prawem do emerytury, która rozpoczyna pozarolniczą działalność gospodarczą. Taka osoba z tytułu działalności nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, czyli emerytalnemu i rentowym. Może do nich przystąpić dobrowolnie, jeżeli chce, ale ZUS nie wymaga tego jako obowiązku. Skoro nie ma obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, to nie powstaje też obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe z tego tytułu. Obowiązkowe pozostaje natomiast ubezpieczenie zdrowotne, bo emeryt prowadzący działalność gospodarczą co do zasady musi być zgłoszony do zdrowotnego z działalności, nawet jeśli składka zdrowotna jest już pobierana od emerytury. Forma opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych ma znaczenie praktyczne głównie przy ustalaniu wysokości składki zdrowotnej, bo przy ryczałcie patrzy się na przychody i odpowiednie progi. Nie zmienia to jednak samego faktu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. W praktyce biurowej trzeba więc zgłosić taką osobę do ZUS z właściwym kodem tytułu ubezpieczenia jako przedsiębiorcę-emeryta i wykazać wyłącznie składkę zdrowotną, o ile nie złoży ona wniosku o dobrowolne ubezpieczenia społeczne. Moim zdaniem to częsty punkt kontrolny w kadrach i księgowości, bo łatwo automatycznie zaznaczyć pełny ZUS, a tu właśnie nie wolno działać z automatu.