Egzamin zawodowyPortal części pisemnej

INF.09 · pytanie 208

Który element może być przyczyną powstawania zniekształceń nieliniowych sygnału?

  1. AOgranicznik amplitudy.Poprawna
  2. BFiltr dolnoprzepustowy.
  3. CFiltr górnoprzepustowy.
  4. DTłumik sygnału.

Wyjaśnienie

Ogranicznik amplitudy może powodować zniekształcenia nieliniowe, bo jego działanie polega na „ucinaniu” sygnału, gdy przekroczy on ustalony poziom. W idealnym torze liniowym zależność między wejściem i wyjściem jest prosta: jeśli sygnał wejściowy wzrośnie 2 razy, to wyjściowy też wzrośnie 2 razy. Przy ograniczniku tak już nie jest. Po przekroczeniu progu dodatnie lub ujemne wierzchołki przebiegu zostają spłaszczone, czyli powstaje clipping. W praktyce daje to dodatkowe składowe harmoniczne, intermodulację i pogorszenie parametrów typu THD albo SINAD. Moim zdaniem to jeden z bardziej intuicyjnych przykładów nieliniowości, bo ładnie widać go na oscyloskopie: sinus zaczyna przypominać przebieg z obciętymi czubkami. W torach telekomunikacyjnych, audio, radiowych czy VoIP trzeba więc pilnować poziomów sygnału, zapasu dynamiki i poprawnego wysterowania wzmacniaczy oraz przetworników A/C i C/A. Dobra praktyka branżowa, zgodna z podejściem normowym ITU-T/ETSI do jakości transmisji, mówi żeby pracować w liniowym zakresie urządzeń i mierzyć zniekształcenia, a nie tylko patrzeć czy sygnał „jakoś przechodzi”.