EKA.05 · pytanie 272
Osoba fizyczna rozpoczęła działalność 1 marca 2024 roku i była uprawniona do ulgowej podstawy z kodem tytułu ubezpieczeń 0570 00 (30% minimalnego wynagrodzenia za pracę) do 28.02.2026 roku. Od 1 marca 2026 r. przeszła na podstawę 60% wysokości prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w danym roku (pełna podstawa) z kodem tytułu ubezpieczeń 0510 00. Działalność gospodarcza jest jej jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych. Które czynności należy wykonać w momencie zmiany wysokości podstawy w marcu 2026 roku?
- AOsoba prowadząca działalność gospodarczą zawiadamia na piśmie Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
- BOsoba prowadząca działalność gospodarczą wyrejestrowuje się z ubezpieczeń społecznych z dniem 01.03.2026 r. z kodu tytułu ubezpieczeń 0570 00 na druku ZUS ZWUA i zgłasza się od 01.03.2026 r. na druku ZUS ZUA z kodem 0510 00.Poprawna
- CZakład Ubezpieczeń Społecznych z urzędu zmienia wysokość podstawy do ubezpieczeń społecznych.
- DOsoba prowadząca działalność gospodarczą wyrejestrowuje się z ubezpieczeń społecznych z dniem 01.03.2026 r. z kodu tytułu ubezpieczeń 0570 00 na druku ZUS ZUA i zgłasza się od 01.03.2026 r. na druku ZUS ZZA z kodem 0510 00.
Wyjaśnienie
W tej sytuacji trzeba wykonać typową zmianę zgłoszenia w ZUS, bo zmienia się kod tytułu ubezpieczenia, a nie tylko kwota składki w deklaracji. Osoba prowadząca działalność korzystała z preferencyjnej podstawy składek, czyli kodu 0570 00, a od 01.03.2026 r. przechodzi na standardową podstawę dla przedsiębiorcy, czyli kod 0510 00. Dlatego należy najpierw wyrejestrować ją z dotychczasowego kodu na formularzu ZUS ZWUA z datą 01.03.2026 r., a następnie zgłosić ponownie na formularzu ZUS ZUA od tej samej daty, już z kodem 0510 00. ZUS ZUA jest właściwy, ponieważ działalność gospodarcza jest jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych, więc przedsiębiorca podlega nie tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, ale też społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz ewentualnie chorobowemu, jeśli chce do niego przystąpić. W praktyce warto pilnować 7-dniowego terminu na zgłoszenia i sprawdzić, czy w deklaracji rozliczeniowej za marzec 2026 r. wykazano już nowy kod oraz nową podstawę wymiaru składek. Moim zdaniem to jest jeden z tych przypadków, gdzie łatwo pomylić samą zmianę podstawy z formalną zmianą kodu, a ZUS jednak patrzy bardzo konkretnie na dokumenty zgłoszeniowe.