Na rysunku przedstawiono ogólną zasadę kasowania echa na styku U sieci ISDN. Jaką funkcję pełni blok oznaczony literą X?

Wyjaśnienie

Blok X pełni rolę sumatora, czyli miejsca, w którym zestawia się sygnał wychodzący z nadajnika z tym, co wraca z linii jako echo, przenik albo odbicie. Na styku U w ISDN transmisja odbywa się zwykle po jednej parze miedzianej w obu kierunkach, więc nadajnik i odbiornik pracują jednocześnie na tym samym medium. To powoduje, że część własnego sygnału Tx wraca do toru Rx i może zasłaniać właściwy sygnał przychodzący z drugiej strony. Układ kasowania echa tworzy model tego zakłócenia, często przez filtr adaptacyjny oznaczony tu jako F, a następnie w punkcie X wykonuje sumowanie algebraiczne, praktycznie odejmowanie składowej echa od sygnału odbieranego. Moim zdaniem to jest najważniejszy element do zrozumienia na takim schemacie: X nie jest jakimś inteligentnym sterownikiem, tylko węzłem, gdzie sygnały są dodawane z odpowiednim znakiem. W praktyce podobną zasadę spotyka się w modemach xDSL, interfejsach ISDN BRA na styku U oraz w innych systemach full duplex po jednej parze przewodów. Dobre praktyki branżowe wymagają poprawnego dopasowania impedancji linii, ograniczania odbić i stabilnej procedury uczenia filtru, bo bez tego kasowanie echa działa słabo. W standardach i rozwiązaniach ISDN, np. związanych z transmisją 2B1Q lub 4B3T na pętli abonenckiej, taka separacja kierunków jest konieczna, żeby odbiornik mógł odczytać właściwe dane, a nie głównie własny nadawany sygnał.